konular banner

Ana Sayfa
Biyografiler Tarih Sözlüğü Haberler Makaleler Görüş ve Önerileriniz Kütüphane Linkler Arama Kaynakça

Silahlar Sorularla Osmanlı Tarihi Eserler Tablolar Osmanlıca Sözlük
Akıllılar dövüşmeden önce kazanırlar, cahiller kazanmak için dövüşürler.   Zhuge Liang

  Ana Menü  
İslâmiyetten Önce Türkler

II. Göktürk (Kutluk) Devleti

Kür-Şad isyanı

 

E-Tarih.org
farkedermi@Web
  Konular  
Kür-Şad isyanı

Çin'e Yapılan Akınlar

Kapagan Kağanın Seferleri

Kapagan Kağan'ın Yeni Çin Seferleri

Kapagan Kağan'ın Türgişler Üzerine Seferi

Kapagan Kağan'ın Maveraünnehir Seferi

Devam Eden Çin Seferleri

Kapagan Kağan'ın Civardaki Türk Topluluklarını İtaat Altına Alması

Kara-Türgiş ve Karluk İsyanları

Dokuz-Oğuz İsyanı ve Kapağan Kağan'ın Ölümü (716)

Bilge Kağan'ın İlk Yılları ve Oğuz İsyanları

Bilge Kağan'ın Çin Karşısındaki Başarıları

Göktürk Devletinin Çöküşü

 

E-Tarih.org
farkedermi@Web

E-Tarih.org


 
 
06 Kasım 2007 14:52
e-Posta   Yazdır

 
Kür-Şad isyanı
Kür-Şad İsyanı Öncelikle ada değinelim... Elimizdeki târîhî belgelere göre bu adamın Kür Şad diye bir 'unvânı yok; Kür Şad Nihâl Atsız'ın oluşturup romanında kullandığı bir 'unvân. Bu adamın adı Jiesheshuai/Chieh-she-shuai (Cye-şğı-şuay), birkaç da 'unvânı var.

Jiesheshuai Tuli Kağan'ın kardeşiydi. 629'da ağabeyiyle birlikte Çin'e geldi. Kendisine "Zhonglang (Cun-lañ) Generali" rütbesi verildi, sonradan "Saray Muhâfızları Generali" oldu. Çapkın biriydi ve bu yüzden ağabeyi tarafından azarlanmıştı. Bu nedenle iki kardeşin arası açıldı. Sonra Jiesheshuai ağabeyini hâinlikle suçladı. Daha da ileri giderek onu imparatora şikâyet etti. Taizong (Tay-zuñ) onun şikâyetlerini dikkâte almadı hattâ onu küçümsedi.

Jiesheshuai kendi soyundan gelenlerle gizli irtibat kurdu. Kırktan fazla Gök Türk beyiyle gizlice anlaştı. Tuli Kağan'ın oğlu Heluohu'yu (Hğı-luo-hu) da kendi yanına çekti. Bu beyler, 630'da Doğu Gök Türk Kağanlığı yıkıldıktan sonra Çin'e gelerek Tang (Tañ) sülâlesine teslim olan ve rütbeler alan Gök Türk ileri gelenleri ile onların yakınlarıydılar.

Yapılan plan şöyleydi: Jin (Cin) prensi Li Zhi (Li Cı), geceleri çıkıp dolaşıyordu. Ânîden ileri atılıp onu yakalayacaklardı. Jiuchenggong (Cyu-çıñ-guñ) sarayından sabaha karşı çıkacak, o anda saray kapısı açık olacak ve kapı nöbetçileri çekileceklerdi. Jiesheshuai ve arkadaşları bundan yararlanarak saraya girecekler, Taizong'un bulunduğu yere gidip, onu esîr edeceklerdi. Eğer başarılı olurlarsa Heluohu kağan seçilecekti.

O gece Jiesheshuai'ın arkadaşları sarayın yakınlarında gizlenip beklemeye başladılar. Fakat, bu sırada büyük bir fırtına patlak verdi. Prens Li Zhi saraydan çıkmadı. Jiesheshuai, planlarının anlaşılacağını sanarak, saraya saldırıp Taizong'u kaçırmaya karar verdi. Saray muhâfızlarıyla çarpışa çarpışa dört savunma hattını yardılar. Orta 'askerî barakalara bile ulaşıp saldırdılar. Muhâfızlar tam dağılmış iken "Her Yerde Saldıran General" (Chezong Jiangjun [Çğı-zuñ Cyañ-cün]) 'unvânlı Sun Wukai (Sun Vu-kay) saraya yardıma geldi. Jiesheshuai ve arkadaşları sarayın ahırından at çalıp kaçmaya başladılar. Wei (Vey) ırmağını geçip, eski topraklarına ulaşmak istiyorlardı. Sınırdaki devriyelerce öldürüldüler. Yalnızca Heluohu i'dâm edilmedi. Affedilip Çin'in içlerindeki Lingwai'ya (Liñ-vay) sürüldü.

Bu ayaklanma hareketi kısa sürede bastırılmış olmasına karşılık Tang sülâlesinin başta imparator Taizong olmak üzere bütün yöneticilerini korkuttu. Bütün vezîrler imparatora Gök Türkler'in Çin'de oturmalarının kendi ülke çıkarları açısından olanaksız olduğunu belirttiler. Dokuz yıldan beri Kuzey Çin ve başkent Chang'an'da (Çañ-an) oturan Gök Türkler'in her an Tang İmparatorluğu için tehlike oluşturdukları hissediliyordu. Arkasından hemen Gök Türkler'in Çin'den çıkarılabilmeleri için hazırlıklara başlandı.

 
 

Sayfa Başına Dön

 
     

Sitemiz bilgilendirme amaçlıdır, kesinlikle ticari bir amaç gütmemektedir.
Bu sayfa En iyi 1024x768 boyutlarında Görüntülenmektedir. E-Tarih.org - Farkedermi@WebTeam