konular banner

Ana Sayfa
Biyografiler Tarih Sözlüğü Haberler Makaleler Görüş ve Önerileriniz Kütüphane Linkler Arama Kaynakça

Silahlar Sorularla Osmanlı Tarihi Eserler Tablolar Osmanlıca Sözlük
Savaşta yarasız asker olmaz.   Jose Narosky

  Ana Menü  
Antlaşmalar

Zitvatorok Antlaşması

 

E-Tarih.org
farkedermi@Web
  Konular  
Akkerman Antlaşması

Amasya Antlaşması

Ayastefanos Antlaşması

Aynalıkavak Antlaşması

Balta Limanı Antlaşması

Belgrad Antlaşmaları

Berlin Antlaşması

Brest-Litovsk Antlaşması

Bucaş Antlaşması

Bükreş Barış Antlaşması

Edirne Antlaşması

Ferhad Paşa Antlaşması

Gümrü Antlaşması

Hünkar İskelesi Antlaşması

İstanbul Antlaşmaları

İşkodra Antlaşmaları

Kasr-ı Şirin (Kasrışirin) Antlaşması

Küçük Kaynarca Antlaşmaları

Kütahya Antlaşmaları

Londra Antlaşması (15 Temmuz 1840)

Londra Antlaşması (30 Mayıs 1913)

Londra Boğazlar Antlaşması (15 Temmuz 1840)

Londra Konferansı

Lozan Antlaşması

Mondros Mütarekesi

Moskova Antlaşması

Mudanya Mütarekesi

Nasuh Paşa Antlaşması

Paris Antlaşması

Pasaforça Antlaşması

Prut Antlaşması

San Remo Konferansı

Segedin Antlaşması

Serav Antlaşması

Serv Antlaşması

Uşi Antlaşması

Vasvar Antlaşması

Viyana Konferansı

Yaş Antlaşması

Ziştovi Antlaşması

Zitvatorok Antlaşması

 

E-Tarih.org
farkedermi@Web

E-Tarih.org


 
 
06 Kasım 2007 14:52
e-Posta   Yazdır

 
Zitvatorok Antlaşması

Osmanlılar ile Avusturya arasında imzalanan antlaşma.

Osmanlıların Nemçe ile savaşı devam ederken, her iki taraf da barış taraflısı oldukları için birbirlerini yokluyorlardı. Fakat her iki taraf da fedakarlıkta bulunmak istemedikleri için anlaşamıyorlardı. Veziriazam Lala Mustafa Paşa ise savaşa devam ettiği halde barış işini de takip etmekte idi.

Osmanlıların son başarısı özellikle Estergon'un geri alınması, Erdel ve Eflak işlerinin yoluna girmesi imparatoru iyice sarsmıştı. Bu sebeplerle imparator, anlaşma müzakeresine girişti. Lala Mehmed Paşa'nın bu sırada ölmesiyle Murad Paşa (Kuyucu) müzakerelere devam etti. Anlaşmanın sonuçlanmasına engel olan meselelerden biri de Estergon'un Osmanlı Devleti 'ne geri verilmesi şartı idi. Avusturyalılar ise buna yanaşmıyorlardı. Halbuki buranın geri alınması, anlaşmazlıkların en önemlisini ortadan kaldıracaktı. İmparatora defalarca başvuran başkomutan arşidük Matyas, nihayet onun muvafakatını almıştı.

Barış delegeleri olarak Osmanlılar tarafından Budin valisi Ali Paşa ile Budin Kadısı Habil Efendi ve Murad Paşa'nın kethüdası Kadim Ahmed Efendi ve Budin eşrafından Nasrüddinzade Mustafa Efendi idiler. Erdel Bey'i Boçkayi tarafından görevlendirilen dört delege de vardı. İmparatorun delegeleri ise Komorin valisi olup antlaşma metninde Amorladı Yanoş denilen Molar ile kont Adolf Altan, Turzo Görk, İştuvan Mikloş, Nikola İstuanfi ve diğerleri idiler.

Delegeler Estergon ile Komorin arasında bulunan Zitva çayının Tuna Nehri'ne döküldüğü yerde buluştular. Nemçe delegeleri, özellikle yıllık verilen 30 bin dukanın kaldırılmasını ve kendi aleyhlerine ayaklanan Erdel voyvodasının antlaşma metnine dahil edilmemesini ve barışın mümkün olduğu kadar uzun süreli olmasını, Erdel'in Avusturya'ya ait olduğunu ve Eflak'ın tarafsızlığında ısrar etmek üzere sıkı talimat almışlardı.

Antlaşmanın Başlıca Şartları:

Müzakereler üç hafta devam etti. Sonunda 1606 Kasım ayının başından itibaren yirmi yıl süre ile ve 17 maddeyi kapsayan bir ön antlaşma imzalanmış ve esas antlaşma imza edilmeden önce Boçkayi'nin de muvafakati alınmıştı.

Antlaşmanın ikinci maddesi uyarınca Osmanlı hükümdarının bundan sonra imparatora, yazılarda kral tabiri yerine Çesar (imparator) lakabı kabul etmek suretiyle akran muamelesi yapılacaktır. Üç yılda bir de hediyelerle gönderilecek olan Osmanlı elçileri, divan çavuşu, müteferrika, çeşnigir rütbelerinde olmayıp sancak beyi derecesinde elçiler olacaktır.

Antlaşmanın on ve on üçüncü maddeleri gereğince de delegeler arasında kararlaştırıldığı üzere Sultan Kanuni Süleyman zamanındaki antlaşma gereği olarak Nemçe'de kalan Macaristan için imparator tarafından verilmekte olan yıllık otuz bin duka kaldırılarak ancak bu antlaşmanın yapılmasında yalnız bir defaya mahsus olmak üzere imparator, duka altınının üçte ikisinin karşılığı olan iki yüz bin kara kuruş vermeyi kabul ediyordu.

Bu on ve on üçüncü maddelerin kabul edilmesiyle Osmanlı Devleti , kendisinin saydığı Macaristan'ın Avusturya idaresinde kalan yerler dolayısıyla her yıl aldıkları vergiden vazgeçmeleri yanında zaten ellerinde olmayan bu toprakları ad olarak imparatora terk etmiş oluyorlardı.

Zitvatorok Antlaşması'nın birinci maddesi uyarınca Osmanlı hükumeti, imparator ile Erdel Beyi Boçkayi arasında yapılmış olan Viyana Antlaşması'nı tanımış olması sebebiyle Boçkayi'nin zehirlettirilerek öldürülmesinden sonra imparator, bu Viyana Antlaşması gereğince Boçkayi'nin Erdel'i kendisine terk etmiş olduğunu söyleyerek Osmanlılar'ın kılıçlarıyla aldıkları bir yer için hak iddiasına kalkışmıştır. Fakat Osmanlı hükumeti bunu tanımayınca arada devamlı bir anlaşmazlık sürüp gitmiştir.

Antlaşmanın 15, 16 ye 17, maddeleri gereğince, önce Osmanlılara ait iken antlaşma esaslarına göre Avusturyalıların ellerine geçen Yanık, Estergon, İstoni Belgrad ve Peşte kaleleri geri alındıktan başka bunlardan ayrı olarak da Eğri, Kanije, Uyvar mevkileri de yeniden zapt edilmişti.

Zitvatorok Antlaşması'nın bazı hükümleri sonraları Erdel ve diğer hudut işleri yüzünden değişikliğe uğramıştır. Bunlardan biri (1616 Haziran) on iki madde üzerine yirmi yıl olarak yenilenmiştir. Bu yeni antlaşma Türkçe, Almanca, Macarca olarak üç dil üzerine düzenlenmiştir. Bu son antlaşmada da Nemçe'nin Erdel'e saldırmaması kesin surette belirtilmiştir.

Bu tarihten sonra (1628 Ocak)'da on bir madde üzerine ve yirmi yıl süre ile antlaşmada yeni bir değişiklik yapılmıştır. Asıl anlaşmazlık Boçkayi'nin Viyana antlaşmasıyla öldükten sonra Erdel'i imparatora terk etmesi ve Osmanlı delegelerinin de bu antlaşmayı kabul etmesinden doğmuş ve bu dikkatsizlik, imparatora Erdel üzerinde hak iddia etmesini sağlamıştır. Bu ihtilaf Karlofça Antlaşması'nın yapılmasına kadar devam etmiştir.

 
 

Sayfa Başına Dön

 
     

Sitemiz bilgilendirme amaçlıdır, kesinlikle ticari bir amaç gütmemektedir.
Bu sayfa En iyi 1024x768 boyutlarında Görüntülenmektedir. E-Tarih.org - Farkedermi@WebTeam