Ana Sayfa « E-tarih.org    
 
   
YENİ YAPILANMAYA DOĞRU
  Sovyetler Birliği'nin Dağılması: Yeni Dünya
      Uyduluk'tan Bağımsızlığa: Avrupa'da 1989 İhtilalleri
      Kafkaslar
        Gürcistan
  » Üst Konu
Gürcistan
Kafkas Üçgeni

 
Gürcistan

  Gürcistan'da "milliyetçi" hareketin özelliği, kendi içindeki etnik milliyetçilerle de mücadele etmenin çelişkisi içine düşmesidir. Moldova'da olduğu gibi.

  Glasnost ve Perestroyka Gürcistanı da etkilemekle beraber, bu ülkede milliyetçilik hareketinin ancak 1989 da ortaya çıkmaya başladığını görüyoruz. Gürcistan'ın Sovyetler Birliği'ne katılmasının 68'inci yıldönümü olan 25 Şubat 1989 günü Tiflis'te 15.000 kişinin katıldığı gösteriler yapıldı. Sovyetlerin 1921'deki işgali protesto ediliyordu. Polisin dağıttığı ve tutuklamaların olduğu bu gösteriler, Gürcü milliyetçiliğinin lideri durumunda olan, Milli Demokratik Parti tarafından düzenlenmiştir.

  Gürcistan'da bu şekilde başlayan Gürcü milliyetçiliği hareketi giderek artarken, 1989 yılında, ir yandan Abkhazia, diğer yandan da Osetya halkı da bağımsızlık için ayaklandı. Bu şekilde, ürcüler bir yandan ülkedeki Rus kuvvetleriyle mücadele ederken, öte yandan bu iki etnik illiyetçilik mücadele durumunda kaldılar. Bu dörtlü mücadele içinde, giderek, bir diğer milliyetçi lider Zviad Gamsakhurdia sivrilmeye başladı. Gamsakhurdia'nın sivrilmesiyle, sahneye çıkan 16 tane milliyetçi ve hürriyetçi gruplar birbirleriyle de mücadeleye başladılar.

Bunun sonucu olarak 1990 yılı tam bir karmaşa içinde geçti.

  Gürcistan'ın 1990 Aralık ayında, bağımsızlık için ayaklanan Güney Osetya'yı ilhak kararı, Moskova ile arasının gerginleşmesine sebep oldu. Bu arada, 1990 Kasımında, Zviad Gamsakhurdia, Gürcistan Meclis Başkanlığına seçildi. Meclis Başkanı aynı zamanda, Cumhurbaşkanlığı görevini de yapmaktaydı. 1991 Mayısında ise Gamsakhurdia resmen cumhurbaşkanı seçildi.

  Cumhurbaşkanı seçildikten sonra Gamsakhurdia tam bir diktatör oldu. En küçük bir muhalefete bile hoşgörü göstermediği gibi, kendisini eleştirenleri ve muhaliflerini en sert şekilde bertaraf etmeye başladı. Bu ise, bütün ülkede genel bir hoşnutsuzluğa ve tepkilere sebep oldu. Bunun sonucu olarak Aralık 1991 sonlarında başkent Tiflis'te ayaklanmalar patlak verdi. Bu ayaklanmalar üzerine Gamsakhurdia 1992 Ocak ayı başlarında Tiflis'ten kaçtı. Fakat taraftarları da vardı ve bunlar mücadeleye devam ettiklerinden çatışmalar çıktı. Bu durum karşısında bir Askeri Konsey, Gürcistan'ın yönetimini eline aldı. Askeri Konsey, 1992 Martında bir Devlet Konseyi kurdu ve bunun başkanlığına da, 1990 yılında Sovyetler Birliği Dışişleri Bakanlığından istifa etmiş olan ve aslen Gürcü, Eduard Şevardnadze'yi getirdi. 1992 Ekiminde yapılan seçimlerde ise, Şevardnadze, oyların % 90'ını alarak Meclis Başkanı seçildi. Meclis Başkanı, aynı zamanda Devlet Başkanı idi. Bu seçimlerin ilginç bir yanı da, Ossetya ve Abkhazya'lıların da seçimlere yoğun bir katılım göstermeleridir.  

Kaynak : Fahir ARMAĞANOĞLU - 20.Yüzyılın Siyasi Tarihi