Ana Sayfa « E-tarih.org    
 
   
DÜNYA POLİTİKASINDA ORTA DOĞU 1960-1980
      ASYA GELİŞMELERİ
      II.Dünya Savaşından Sonra Asya
  » Üst Konu
Çin'in Vietnam'a Saldırısı
Hindistan ve Çin
II.Dünya Savaşından Sonra Asya
Pakistan ve Hindistan
Vietnam Savaşı
Vietnam Savaşından Sonra
Vietnam'ın Kampuchea'yı İşgali

 
II.Dünya Savaşından Sonra Asya

II. Dünya Savaşından sonra Asya gelişmelerinin mühim bir kısmına, Uzak Doğu bölgesindeki Doğu-Batı çalışmaları dolayısiyle temas etmiş ve bunları açıklamıştık. Hatırlatmak için söylemek gerekirse, Çin'de komünistlerle milliyetçilerin mücadelesi sonunda 1 Ekim 1945'ten itibaren Çin Halk Cumhuriyeti'nin ortaya çıktığını, 1945 Ağustosundaki Potsdam Konferansında sırf askeri operasyonlar açısından Kore yarımadasının 38'inci paralelden ikiye bölünmesinden sonra, soğuk savaş döneminde bu bölünmenin birleştirilmesinin mümkün olmaması neticesi Kuzey Kore ve Güney Kore diye iki devletin ortaya çıktığını, Amerika'nın işgaline girmiş olan yenilmiş Japonya'nın 1951 Eylülünde imzalanan barış antlaşması ile işgalden kurtulduğunu, Hindiçini yarımadasında, 1954 Temmuzundaki Cenevre anlaşmaları ile Laos ve Kamboçya'nın bağımsızlıklarını aldıklarını ve ayrıca Vietnam'ın ikiye bölünerek Kuzey ve Güney Vietnam'ın iki ayrı devlet olduğunu kısaca belirtmiş olalım.

Hindiçini yarımadasının diğer iki ülkesi, eski adı ile Siyam ve şimdiki adı Tayland ve eski adı ile Malaya ve şimdiki adı ile Malaysia'ya gelince: Bunların her ikisi de, birincisi Fransız ve ikincisi de İngiliz sömürgesi olmakla beraber, sömürge idaresi altında da birer devlet olarak varlıklarını sürdürmüşler ve fakat sömürgeci devletlerin kontrolu altında yaşamışlardır. Bu sebeple, II. Dünya Savaşından sonra Fransa ve İngiltere her iki ülkeden de kendiliklerinden çekilerek, bu iki ülkenin devlet olarak varlığı, bağımsız devlet şekline dönüştü.

Hindiçini ile Hindistan arasında yer alan, İngiltere'nin gerçek manada sömürgesi olan ve eski adı ile Burma, şimdiki adı ile Birmanya'ya gelince, İngiltere savaştan sonra buralardan çekilirken, Burmanya'ya da 1948 Ocak ayında bağımsızlığını verdi.

Daha güneyde, eski adı Hollanda Hindistan'ı ve şimdiki adı ile Endonezya bağımsız olabilmek için Hollanda'ya karşı uzun bir mücadele vermek zorunda kaldı. Endonezya adaları II. Dünya Savaşı'nın ilk yıllarından itibaren Japonya'nın işgaline uğradı. Bu, Endonezya'nın Hollanda ile bağlantısının kopması demekti. Bu durum, esasında 20'inci yüzyılın başlarındanberi gelişmekte olan, fakat zayıf bir durumda bulunan ve halkının hemen tamamı Müslüman olan Endonezya'nın bağımsızlık çabalarını hızlandırdı. Bütün işgal ettiği topraklarda yaptığı gibi, Japonlar Endonezya bağımsızlık hareketini kışkırtmışlardı. Japonların taktiği, bu ülkeler halklarının sömürgecilere karşı tepkilerini tahrik ederek ve bağımsızlıklarını destekleyerek, bunların Japonya'ya bağlı kalmalarını sağlamaktı. Japonya'nın hesabının bu son kısmı gerçekleşmese bile, Japonya yenilip buralardan çekildikten sonra bütün Asya sömürgelerinde bağımsızlık hareketlerinin hızlandığını görüyoruz. Endonezya için de böyle oldu ve Ahmet Sukarno liderliğindeki bağımsızlık hareketi de 1945'ten itibaren birdenbire hızlandı. Hollanda'nın, binlerce adadan meydana gelen bu sömürgesini bırakmaya niyeti yoktu. Bu sebeple Endonezya'nın bağımsızlık mücadelesi gayet sert oldu ve dört yıl kadar sürdü. Neticede Hollanda gerçekleri kabul ederek Hollanda Hindistan'ı dediği bu sömürgesinden çekilmeyi kabul etti ve Endonezya 30 Aralık 1949 tarihinden itibaren bağımsızlığına kavuştu.

Bir diğer bağımsız devlet ise, yine bir adalar devleti olan Filipinler idi. Hatırlanacağı üzere, Filipinleri Amerika 1899'da İspanya ile yaptığı savaş sonucu bu devletten almıştı. Amerika Filipinlere 1946 Temmuzunda bağımsızlığını verdi.

Güney Asyada, Hindistan alt-kıtasının (Sub Contident) güneyinde bulunan ve eski adı Seylan, şimdiki adı ile Sri-Lanka ise, 1948 Şubatında bağımsız olmuştur.

Lakin Hindistan alt-kıtasının bağımsızlığı, yani Pakistan ve Hindistan'ın bağımsızlığı ise, birer bağımsız devlet olarak ortaya çıktıktan sonra, Asya politikasında meydana getirdikleri gelişmeler açısından, üzerinde biraz daha ehemmiyet ve ayrıntı ile durulması gereken bir hadisedir. Zira, Asya kıtasında üç bölge, milletlerarası politikanın hasas noktaları olmuştur. Bunlar Çin, Vietnam veya Hindiçini yarımadası ve Hindistan alt-kıtası veya Pakistan ve Hindistan'dır. Çin meselesini şu ana kadar yeterince ele almış bulunuyoruz. Vietnam'ı ise, sadece 1950'lerde değil, 1970'lerde bile problem olmaya devam edecektir. Pakistan ve Hindistan ise, en az 30 yıldanberi Asyadaki milletlerarası politikanın iki önemli mihrakı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu sebeple, önce bu konuyu ele alacağız.

Kaynak : Fahir ARMAĞANOĞLU - 20.Yüzyılın Siyasi Tarihi