banner bilim
 
Ana Sayfa « E-tarih.org    
   
  İslam dünyasında mimarlık
      ANADOLU SELÇUKLULARI (1060-1308)
      MEDRESELER
  » Üst Konu
CAMİLER
KÜMBETLER
MEDRESELER
Kubbeli Medreseler
Avlulu Medreseler
KALELER
KERVANSARAYLAR

 
MEDRESELER

Selçuklu, eğitime çok önem vermiş, mimarlık değerleri yüksek medreseler inşa etmiştir. Medreselerde sadece Kuran, hadis, fıkıh, kelâm okunmaz, tıp öğrenimine, matematik, fizik, astronomi gibi bilimlere de önem verilirdi. Kuran eğitimi için özel ‘Dar-ül Huffaz’ (Hafızlar evi) vardı.

Medrese mimarlığı kurgusunda avlulu ve kubbeli olarak iki ayrı çözüm üretilmiştir. Avlulu medreselerde orta avlunun çevresinde sütunlu revak ve arkasında derslikler sıralanır. Binaya, avluya açılan stalaktitli taç kapıdan girilir, bazı medreselerde taç kapının iki yanında minareler yükselir. İç mekânda, taç kapının karşı aksında genellikle geniş bir eyvan bulunur, eyvanın sağ ve solundan müderris odaları vardır.

Kubbeli medreselerde orta avlunun üzeri bir kubbe ile örtülmüş olup orta holün çevresinde çepeçevre derslikler sıralanır. Holün ortasında genellikle bir havuz bulunur.

Konya Dar-ül Huffaz binası, yapı strüktürü açısından medrese yapıları sistematiğine uymayan ilginç bir eserdir. Yapının beden duvarları tuğla örgülü olup dış cephe oyma motifli taş kaplamadır. Bu gün bu kaplamanın önemli bir kısmı dökülmüş, tuğla bünye ortaya çıkmıştır. Giriş, taç kapı üslûbunda değildir. Kapının iki yanındaki taş söğeler üzerinde Hind üslûbunda 5 yarım daireli taş kemer vardır. Kare planlı yapının üzerinde kirpi saçaklar ve çevresinde, eğim verilmiş 14 üçgen piramidin desteklediği dairesel tamburlu yarım küre kubbe bulunmaktadır. Bu tip kubbe taşıyıcısına başka bir binada rastlamadım. Küresel kubbe tuğla ile işlenmiş, üzerinde yer yer mahmuzlar (dişler) bırakılmıştır. Bu da bize kubbenin şu anda olmayan bir kaplamasının olduğunu söylüyor. Bu kaplama, ahşap tahta üzerine sıvanmış kıtıklı çamur ve kurşun kaplama olabilir.